TFI – co to jest i jak działają fundusze inwestycyjne?

TFI, czyli Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych, to instytucja, która tworzy i zarządza funduszami inwestycyjnymi. Samo TFI nie jest jednak funduszem. TFI pełni funkcję zarządcy, a fundusz stanowi odrębną pulę aktywów należących do jego uczestników.

TFI a fundusz inwestycyjny – jaka jest różnica?

Fundusz inwestycyjny działa na zasadzie wspólnego inwestowania. Wpłaty wielu osób trafiają do jednej puli, a następnie są lokowane zgodnie z określoną polityką inwestycyjną. Zarządzający analizują rynek i decydują, czy środki funduszu przeznaczyć na przykład na akcje, obligacje lub inne instrumenty finansowe.

Można posłużyć się prostą analogią: TFI jest profesjonalnym kierowcą, a fundusz – pojazdem, w którym znajdują się pieniądze wielu pasażerów. TFI podejmuje decyzje inwestycyjne, ale nie staje się właścicielem środków klientów. Inwestor kupuje jednostki uczestnictwa, które potwierdzają jego udział w funduszu, a nie bezpośrednio akcje czy obligacje znajdujące się w jego portfelu.

Jak działa fundusz i kto pilnuje aktywów?

TFI zarządza funduszem zgodnie z jego statutem oraz polityką inwestycyjną. Dokumenty te określają między innymi rodzaje lokat, zasady doboru aktywów, poziom dywersyfikacji i ograniczenia inwestycyjne. Uczestnik nie wybiera pojedynczych akcji lub obligacji, ale zna zasady, według których zarządzający budują portfel.

Nad działalnością TFI czuwa Komisja Nadzoru Finansowego (KNF). Ważną funkcję pełni także bank depozytariusz. Przechowuje on aktywa funduszu i kontroluje wybrane działania związane z jego funkcjonowaniem. Dzięki temu zarządzanie pieniędzmi i ich przechowywanie nie znajdują się wyłącznie po stronie jednej instytucji.

Bezpieczeństwo organizacyjne funduszu wynika także z rozdzielenia jego majątku od majątku TFI. Najważniejsze zasady są następujące:

• Odrębny majątek – aktywa funduszu nie są własnością TFI i nie wchodzą do jego majątku.
• Nadzór KNF – działalność towarzystwa podlega regulacjom i nadzorowi rynku finansowego.
• Bank depozytariusz – bank przechowuje aktywa funduszu i wykonuje obowiązki kontrolne.
• Jednostki uczestnictwa – inwestor posiada tytuł udziału w funduszu, a nie roszczenie do majątku TFI.

Rozdzielenie majątków oznacza, że problemy finansowe lub upadłość TFI nie powodują automatycznego przejęcia aktywów funduszu przez wierzycieli towarzystwa. Nie oznacza to jednak braku ryzyka inwestycyjnego. Wartość jednostek może spadać, gdy zmieniają się ceny aktywów znajdujących się w portfelu.

FIO, SFIO i FIZ – czym różnią się typy funduszy?

W Polsce podstawowe formy funduszy to FIO, SFIO i FIZ. Różnią się przede wszystkim zasadami wejścia i wyjścia z inwestycji, płynnością oraz zakresem możliwych lokat.

FIO jest zazwyczaj najłatwiejszy do kupienia i umorzenia, choć konkretne terminy zależą od zasad danego funduszu. SFIO łączy cechy funduszu otwartego z większą elastycznością. FIZ może inwestować w aktywa, których sprzedaż wymaga więcej czasu, dlatego wyjście z inwestycji bywa w nim ograniczone.

Dokładne zasady działania, opłaty, ryzyka oraz politykę inwestycyjną opisuje statut funduszu. TFI może także utworzyć fundusz parasolowy, czyli strukturę złożoną z kilku subfunduszy o odmiennych strategiach.

Co zapamiętać o TFI?

TFI jest zarządcą funduszu, a nie właścicielem pieniędzy uczestników. Fundusz gromadzi środki wielu inwestorów, emituje jednostki uczestnictwa lub – w przypadku FIZ – certyfikaty inwestycyjne, a jego aktywa pozostają oddzielone od majątku towarzystwa. Przed wpłatą środków trzeba sprawdzić statut, politykę inwestycyjną, płynność i ryzyko konkretnego funduszu, ponieważ inwestowanie może zakończyć się stratą części kapitału.

Artykuł nie stanowi porady inwestycyjnej lub finansowej.